A Cortiza

Terzas Aqui chegamos Maruxa, dixo-lhe um dia Agapito. Ja nom quero o acto contigo nestas tam tristes condicions. Sinto-me coma unha merda, ainda que ò final consintas, pra mim nom é suficiente. Tés que compartir comigo, participar, dissimular, ainda que so fose um chisco. Sinto-me coma um violador, ti so deixas-te remexer e humilhas-me a cotio, porque non se me endireita. Como se eu refregara contra uma dura parede, contra a parede de pedra, coma se botaras auga. Fico frio e arripiado, a cousa nom da quecido. Ti ja non me qués, Maruxa. De velho so se travalha, ja o sei, namais de tanto en vez. Peró sabes que a Celsiña de Orlando, do pelo loiro, aínda mira muito pra min. espero non ser quem caia nesa tentazón, valga Deus. Eu nom che som tam moderno, que perda grande seria, para min e pra ti tamém. Que pensariam os vizinhos, do reverendo nim falar. Com esta ansia nom se vive, Eiqui ainda, haiche repressom, e tamém muito prejuízo. Agora fago-me cas...

Santo Tomé Alto dos Castros Nascimento dum poeta Adriano 1 Ja voa e canta o cuco no alto da Moradelha. soam campás hai um pouco, soam bem forte na orelha. 2 Imos todos à pressa, imos alá ao longe. Temos uma suspresa, nunca vista ata hoje. 3 Imos a gente toda atá o alto dos castros, coma indo a uma boda, com xantar em canastros. 4 Hai uma cousa no ar, uma cousa furtiva. Saiamos todos do lar vaiamos alá em riba. 5 É um home ou mulher, que no ar suspendida, alumea por doquier, coma beneca espida. 6 Foi saindo das nuves flutuando ingráveda, ista manhá de joves, bem cedo, coa geada. 7 Faro que resplandece, enchendo de luz o val. Um lume que adoece, e moi preto del, fai mal. 8 Relumbra por todo o val, do Gato, ata Novelle, uma claror sem igual, ata Fondo Larelle. 9 O val de Pereirinha, moi branquinho se vía, geada, cor farinha ata o val de María. 10 As pombinhas torcazes planeam os tojeiros. Coronam os rapazes choutando n...

Catedral de Ourense Pórtico da Gloria   E sen cura (resume) by Luis de Olimpia   …Aínda que, nos anteriores documentos que falan dos curas, se fai mención o bispo Temiño, habería que dicir algo mais en defensa de estes homes que, durante un período non inferior a trece anos, estiveran sendo adoutrinados nun seminario, ca idea de ser dispersados polas diferentes “ xunglas” do rural, co só motivo de salvar almas. Si era verdade que monseñor Temiño acostumaba a reunirse habitualmente co Espírito Santo, como el sostiña, onde queira que poda estar agora, hai que supoñer que seguirá ben informado. Si así fose, non estaría moi satisfeito co resultado da misión que levaran a cabo aquela colleita de mozos, ordenados curas por el. Si se aplica o resultado de Santomé: de seis, deixaron o oficio e acabaron casándose tres, o que ben a ser a metade. Pero, ademais habería que ver o cambio que tiveron os outros tres: da disciplina na que foron adoutrinados cando s...

Santo Tomé : Antiga casa do cura E sen cura (3) by Luis de Olimpia    …Despois de haber pasado por algunhas turbulencias , retorna a calma nos encargados de coidar da saúde da alma en Santomé e Terzas, coa chegada de Mateo.    Dise que o mellor arbitro no fútbol e o que consigue pasar desapercibido cumprindo co seu deber na profesión. Mateo non pasaba desapercibido, pero tampouco se manifestaba como un protagonista en ningún caso. Cumpría perfectamente coa misión que lle encomendaran e pola que estaba alí, sen ningún tipo de florituras. Sabía ser Don Mateo na igrexa e Mateo na rúa.      Mateo Miranda López era natural de Pardavedra ( A Bola), Terras de Celanova. Procedía do seminario menor de Ourense onde xa exercía de administrador e, onde tamén, impartía clases a alumnos que daban os primeiros pasos como posibles futuros sacerdotes.     Eran os tempos en que Fraga, ministro de Información e Turismo...

Ermida do Carme ( A Lanzada ) Pedras negras Hoje o mar perdeu um marinheiro, as suas augas tintarom de negro, e as luras saírom polo dia, chorar a perda dum home guia. Hoje morreu um filho do mare, as gaivotas andam polo peirau, os peixinhos voam polo ceo, adeus amiguinho, adeus meu irmao. Agarda-me em Santo André, amigo e leva-lhe umas pescadas à Nai, prepara a gamela que eu hei de vir, pescaremos juntos na eternidad. Quando as centolas da Toxa o saibam, ja nom medraram e a colleita será ruim. E quando o saiban na lota, os peixes vam engurrunhar e vam querer ò mar voltar. Peixinhos do mar A Moncho Soutullo, marinheiro do Grove. Foto : / Vista das Pedras Negras, Sam Vicente do Mar dende a ermida da Virgem da Lanzada Moradelha editora

Santo Tomé (Casa da tía Estrela) E sen cura (2) by Luis de Olimpia   … E en isto chegou Manuel.        Acabábase de celebrar o concilio Vaticano II onde, entre outras cousas, se aprobara que os curas dixeran a misa mirando para a xente e no idioma de cada lugar e non como viñera sendo hasta a de agora, de costas e en latín.       Frase de Pablo VI: Prefiero dar mi vida antes que cambiar la ley del celibato.     Outra das cousas “polémicas” que se trataran era a de si o celibato debía de ser voluntario ou tería que seguir sendo obrigatorio.      Esta proposta, desgraciadamente, non chegara a prosperar tanto como para ser abolida, pero si abría algunhas portas para que, os que quixeran saírse de curas e casarse, podían facelo sempre que solicitaran unha dispensa a Roma e alegaran motivos suficientes . Todo isto despois de un interrogatorio moi intimo e persoal que, nalgún caso...

E sen cura (1) by Luis de Olimpia Recomendación do bispo Angel Temiño aos que ían a ser ordenados curas.    «No hagáis lo que quiera el pueblo, sino lo que le conviene al pueblo porque al pueblo no le interesan nada nuestras ideas y nuestras políticas».    El País Martes, 30 de agosto de 1977       A principios do 1960 Santomé levaba mais 25 anos sen ter un cura vivindo na parroquia. Tivéraos hasta antes de estallar a guerra, vivían na reitoral que estaba ao lado da igrexa, xusto na parte onde foi ampliado o cemiterio; preto de alí tamén dispoñía dos destros que, por casualidade , eran as terras mais produtivas da aldea.    25 anos e un cuarto de século, dixera o Tío Vito nun “alarde” da memoria, cando no atrio, a saída dunha misa de domingo, Don Luís (o nabiñeiro), cura de Seixadas, xa bastante maior, acompañado doutro cura moito mais novo, recen saído do seminario, anunciaran a nova de que este último sería o e...

O Mesón Santomé “ Coidando que estes gardas fosen homes de boa opinión, fama e  costumes.” Isto era mais ou menos o que viña a dicir a ordenanza ditada alá polo  século XVIII cara a figura do garda rural, encargados de denunciar aos que  cortaban piñeiros, plantaban lume os montes e, mais que nada, aos que  metían a pastar o gando nas fincas dos outros. Pertencían ao persoal de seguridade privada, o que quere dicir que eran  os propietarios rurais os que os nomeaban si o vían conveniente para a  custodia das súas propiedades. Entre todos chegaban a un acordo para  pactar as condicións que mais lle conviñan as dúas partes. En Santomé hai recordos de tres: Mario, Fankin e Secundino do Mesón. Fankin era da Bouza pero casárase en Santomé onde tamén exercía de  garda, traía unha especie de mosquetón as costas, chamábanlle tercerola,  non sei si chegou a usala algunha vez, pero debía de impoñer certo  respecto a hora de enfront...

As Airas -- o -- Non busco máis, dixo a moza Odiliña, cando viu a Manoel en Santo Tomé. Aquel mozazo feitiño e bo home, sentado á conversa ao pé da cociña. De Souto, coa maleta ó lombo viña. Levaba a Mina e achegouse ó lume, a súa michiña hai dous días que non come e cheirou o Pitís, que veu axiña. Natal vinteún, do inverno o primeiro. Festa de Santomé, días cos parentes. Soños e ilusións de amor verdadeiro. Canta irmandade e xantares quentes, música de abondo, gaita e pandeiro. Sempre alegría e corazóns ardentes. -- o -- Susana Seivane No Santo Tomás do 2019 Foto : / As Airas 2006, Manolo Xereque Moradella editora

A Rosa A Rosa de Martiño O probe Martiño sempre foi moi apoucado. Un corazón tan sensíbel é moi doado mancalo. Diminuto o nome, váille moi ben axeitado. Despois o golpe que levou, anda máis agarimoso. Xa recuperado, está sempre onda Rosiña, sen parar de aloumiñala, sen deixala nunca soa. Ai! miña Rosiña, puxéronche o nome Rosa, non che se podía poñer de ningunha outra maneira. En ti vexo a cousa máis bonitiña e feitiña que hai en toda a terra nosa, por iso chámante Rosa. Si foras un home, Xacinto sería teu nome, que e a flor máis xeitosiña que arrecende miña hortiña. E se foras Deusa, para min xa o és, está claro, serías ramiño de rosas, chea de cores e de aromas. Vexo en ti esas cores, que só poden ter as rosiñas, perfúmasme cos aromas, da Deusa das frores. -- o -- Foto : / Rosiña na Moradella, 2 de Maio de 2011 Moradella editora

Herdeiros da Cruz Heredeiros da Crus Saíndo do Barreiro cara os Feás, si miras a túa dereita verás unha cruz de madeira,  moi axada xa polo tempo pasado, suxeita no balado de pedra que cerca o monte dos  herdeiros da Tía Jovita. Antigamente o camiño discorría pegado o balado, e cando pasabas por alí non  podías evitar un calafrío no corpo ao mirala, tamén un certo respecto e hasta medo  polas historias que oias contar sobre o que pasara ou puido haber pasado naquel  sinistro lugar. Do que non había dubidas era de que alí, pouco antes de estallar a guerra civil,  habían matado a un home dun tiro de pistola, outra cousa era saber quen o fixera e o  motivo de porque o fixo. Aí, as versións que daban as diferentes persoas que vivían  nesa época eran todas moi confusas, tamén se notaba moito segredo e incluso reparo  a dar nomes de xente ou familiares. Dende o mesmo Barreiro, pero volvendo cara o Mesón, e xusto a dereita antes de...

Río Gato O rio Gato O meu Gato non che ten pés Meu Gato é pequerrechiño Meu Gato dame de beber As augas que quere o Miño. -- o -- Foto :/ Fervenza do Gato, Concello de Cartelle 28 de Marzo de 2009 Moradella editora

Que bonita é a infancia (Felicitas dixit) A infancia Miña infancia son recordos do enxido de Angelina, cunha horta moi enxebre, chea de berzas Cun laranxo de ornamento diante a porta da cociña, e a duras penas medraba, un limoeiro Unha pereira e figueira, e unha vella maceira que non paraba de darmos mazás da libra Un galo con media ducia de galiñas remexían pola terra ó rebusco dun complemento Chícharos e garavanzos, patacas e mais xudías pexegos e mais pavías, xudías do cedo Ameixeira e fatoeiro, e no medio do enxido, unha moi alta cerdeira de atalaia onde moitas veces subín, houbera cereixas ou non e que tamén dela caín bicando o chan Coronaba subir, tan só para ver mellor os montes, de A Seara, e as serras, As Teixugueiras As cociñas fumegando, Seixadas e Seixadelas, as árbores do Carballal e do Bagullo E ó lonxe os outeiros de Castromao aliñados xa cos lindes de Lindoso, ...