Dito 64 : Muinho do Gato

 

Antigo muinho no rio Gato


Muinho do Gato


Cuspim o meu veleno
numha pedra moi velha,
que era roda de muinho
e comezou a girar
aquela grande pedra,
como se moera milho.

Saiu rodando a roda
polo caminho abaixo,
deixando farangulhas
no ar, polo seu paso,
deixando os outeiros
pintados da cor neve,
encheu de nuvens o ceo.

Eu cuspim numha pedra,
que era dum velho muinho,
entom alí renasceu
um campinho de milho.
Os probes que viviam,
choutarom de alegria,
contentes coma cucos.

Fizerom a colheita,
ja polo Sam Martinho.
Comerom papas milhas
durante todo o inverno.

- o -


Foto : Muinho do rio Gato,
       Marzo de 2009




Moradelha editora



Publicacións populares deste blog

Dito 106 : Familias, casas e cousas (IV)

Imaxe
  Familias, casas e cousas (IV)    Nos Canastros A escaleira de pedra laxe, agora deserta, que se ve pegada á casa do tío Evaristo, fora noutro tempo un fervedoiro de homes e rapaces subindo e baixando para cortar o pelo na barbería do tío Eladio Petolo. Eladio era un dos tres fillos que tivera o matrimonio entre Manuel Estevez e Florinda Martinez de Terzas. Cando estalou a guerra atopábase na sega en Castela como moitos outros. Ao quedar en zona republicana tivera dificultades en atravesar a fronte para regresar a Terzas, aconsellado por seu irmán Serafín para que se marchara cando xa serían bastantes os familiares que quedaban combatendo. Aos dous días de chegar á casa recibe unha citación para presentarse en Celanova. Desde Celanova levárano a Santiago e de alí a unha cárcere no norte de África acusado de ser afín á República, cando el sempre había sido neutral. Cando queda en liberdade retorna ao seu pobo; pouco despois cásase e veñen a vivir a Santomé onde tamén ...
Ler mais »

Dito 118 : Familias, casas e cousas (XIV)

Imaxe
  Familias casas e cousas (XIV)    …E no Mesón Mesón, segundo a RAE: Hospedaxe pública onde por diñeiro dábase albergue a viaxeiros, cabalerías e carruaxes . Con esta lóxica e tamén algunha imaxinación, o lugar de Santomé chamado desta maneira puido acoller, tempos atrás, un establecemento dedicado a algúns destes servizos tendo en conta a súa situación estratéxica. Se sabe que a ruta mais curta para viaxeiros, xentes con oficios, ambulantes ou moinantes, partindo de Macendo, Sande ou Cartelle cara Ourense, serían os dous camiños que se xuntaban no Marco: o que pasaba entre Reigoso e Baldaríz e subía por Crava-Dentes hasta a Salgueira, e o que procedía do Palmeiro pasando polos Pereiros, que na Bouza se repartía en dous ramais: un cara os pobos da parroquia de Macendo e outro cara Santomé; este ademais sería o mais transitado polos seus veciños para ir e volver da Vila (Ribadavia). Para seguir cara Ourense ou tirar cara o Val Da Rabeda, entre Sabucedo e Loiro, onde ...
Ler mais »

Dito 43 : Pedras negras

Imaxe
Ermida do Carme ( A Lanzada ) Pedras negras Hoje o mar perdeu um marinheiro, as suas augas tintarom de negro, e as luras saírom polo dia, chorar a perda dum home guia. Hoje morreu um filho do mare, as gaivotas andam polo peirau, os peixinhos voam polo ceo, adeus amiguinho, adeus meu irmao. Agarda-me em Santo André, amigo e leva-lhe umas pescadas à Nai, prepara a gamela que eu hei de vir, pescaremos juntos na eternidad. Quando as centolas da Toxa o saibam, ja nom medraram e a colleita será ruim. E quando o saiban na lota, os peixes vam engurrunhar e vam querer ò mar voltar. Peixinhos do mar A Moncho Soutullo, marinheiro do Grove. Foto : / Vista das Pedras Negras, Sam Vicente do Mar dende a ermida da Virgem da Lanzada Moradelha editora
Ler mais »

Dito 104 : Familias, casas e cousas (II)

Imaxe
  Familias Casas e Cousas (II)    Nos Loureiros     Saíndo do Cruceiro cara a Castiñeira veredes un patio fronte á casa da Sardiñeira; suponse que o alcume quedaríalle por haber exercido ese oficio nalgún tempo, Rosa, seu home Xosé, 27/6/1898 , ou os dous. Rosa Dieguez Pousada era de Meizo, irmá de Antonio (Capitán), casara con Xosé Villar Villar de Santomé e tiveron tres fillas. A familia de Xosé, tamén tería algo que ver coa do home da tía Lolita e do da tía Consuelo. O patio usaríano como tal dúas familias que viviran aí hasta non fai moito, pero máis que patio sería un lugar de paso para uso de calquera veciño que quixera ir aos Loureiros, ao Souto de Abaixo ou tamén un atallo cara o Fondo do Lugar.   Xusto á dereita da entrada dese patio estaba, aínda está con moitos cambios, a casa que albergou durante máis de dous centos anos unha rama dos Estevez, apelido que levarían moitas familias do lugar pero de orixes diferentes. Para saber algo des...
Ler mais »

Dito 92 : Diario dun infeliz

Imaxe
  #Edvard Munch Diario dun infeliz « Dende que non escoito as miñas voces ando un pouco mais solo e perdido. Están a darme unha medicación para que esas voces non volvan outra vez, e para iso, unha vez ao día tomo un psicotrópico, unha pastilla de color azul que me deixa a boca tan seca que apenas se me entende o que falo. Logo séguelle un estabilizador do ánimo de sabor amargo para, segundo me din, combater a depresión, o cal me estriñe e me fai inchar pola retención de líquidos, así que teño que tomar un diurético e tamén un laxante para aliviar eses síntomas. O diurético dáme dolor de cabeza e teño que combater ese efecto secundario con analxésicos, mentres corro ao baño para resolver o outro. Ademais, cada quince días inxéctanme un potente antipsicótico no ambulatorio. Dinme que ese antipsicótico sería para impedir que teña conductas malignas ou suicidas pero tamén me produce un lixeiro tremor nas mans e unha contracción nas comisuras dos labios e da cara que parece que vou f...
Ler mais »

Dito 95 : À hora do café

Imaxe
  Conversas com Estoutevendo À hora do café - Home, Estoute, estava-te buscando ! - Estoute, ti lés poesia ? - A!, bem, gostache mais a prosa, peró o que mais che gosta de momento e a prosa poética, ou que ? - Que haja algo de retranca polo médio, metáforas, paradoxos, ironia, dissonáncias e métrica tamém, rítmica. - Eu tamém estudo, sabes?. Algum dia podemos estudar os dous juntos; claro que ti és muito mais novo que mim e a tua visom seguro que é mais moderna e o teu interesse moi diferente do meu; já se vé, onde vás parar, só com ver-te vestido di-o todo. - Entendes, misticismo ? Quero dizer se tés lido. - Ti só escreves prosa, ou ? Ao melhor fás um diário, porque parece-me que o gravas todo. - Penso que está bem ler cousas doutras culturas, esperta a imaginaçom e o entendimento, creio eu. - Eu vejo assim, que lhe queres ?, ti nom sei ?. - Falas tam pouco, chacho ! Peró bem, polo menos escuitas com muita atençom à gente, Estoute. Corona falar contigo sempre, ainda que moneas mai...
Ler mais »

Dito 87 : O que se sabe e o que se supón que poido pasar

Imaxe
  Antonio Villar Febrero O que se sabe e o que se supón que poido pasar Se sabe que se chamaba Antonio, que o alcumaban (Caraveleira) e que nacera no fondo do Lugar, na casa onde hoxe vive Virxinia coa súa familia, un primeiro de ano de 1912; alí crecería e asistiría á escola do Cruceiro salvo nos días que tivera que axudarlle a seus pais a traballar as terras ou en ir pro monte co gando; logo faríase mozo, iría ás mozas e acabaría casando e tendo familia, se non fora porque algúns moi lonxe de alí e sen sequera coñecelo de nada, decidiran privalo da súa vida cando solo contaba 29 anos. Se sabe que o campo de concentración alemán de Mauthausen non estaba en Alemaña, que estaba en Austria, situado ao lado dunha canteira de pedra onde obrigarían a traballar aos alí recluídos baixando e subindo as 186 empinadas escaleiras cargados con bloques de granito, pedras que outros xa se encargaran antes de ir rompendo dos penedos da canteira, e todo iso a base do seu propio esforzo físico mo...
Ler mais »

Dito 113 : Familias, casas e cousas (IX)

Imaxe
  Familias, casas e cousas (IX)       No Fondo do Lugar     A casa grande do Fondo do Lugar era a do Sancristán, polo seu tamaño, co seu patio pechado, con bodega, forno para facer pan, pozo de auga e cortes do gando; pero tamén polo concorrida debido ao seu número de descendentes, de xornaleiros, incluso algún criado, que lles axudarían a traballar o seu considerable capital. Xosé Martinez Dieguez, 31/10/1892 (o Sancristán) debía de ter pouco mais de doce anos cando inauguraron a igrexa de Santomé e, aínda así, poido ser o primeiro en encargarse das cousas da sancristía, da limpeza, e tamén en axudar ao cura no altar á hora da misa. Os seus pais foron Adrián Martinez e Xoana Dieguez, dos que se sabe que tiveron dous fillos mais: Xosefina, 7/9/1891 e Xulio, 10/5/1897 , aínda que estes dous morrerían ao pouco de nacer. Aparte do oficio de Sancristán, Xosé era carpinteiro, profesión que tamén acabarían herdando mais dun dos seus fillos. ...
Ler mais »

Dito 109 : Familias, casas e cousas (VI)

Imaxe
  Familias, casas e cousas (VI)      No Curro Cando un pasaba polo medio do Curro a mediados de 1950, aínda se podía ver a un home paseando dun lado ao outro do seu corredor de madeira, vestido sempre cunha certa elegancia e sempre, fixese frío ou calor, cuberto cun sombreiro estilo cubano. O tío Venancio xa levaba moitos anos cumpridos, nacera en 1870, pero a súa figura erguida non acusaba o paso do tempo, como sí fixera con moitos dos seus contemporáneos que levaran unha vida ligada sempre aos traballos duros do campo. El nacera, casara e tivera familia en Santomé, pero daba a sensación de que pasara polo Lugar sen que o Lugar pasase por el. Venancio, 9/12/1870 , era o primoxénito dos nove fillos que tiveran Fernando Martinez López e Martina Gonzalez Armada. Logo virían oito mais: Estrella, 8/1/1873 ; Florinda, 8/8/1876 ; morreu 26/9/1877 ; outra vez Estrella, 5/1/1878 ; Rafael, 10/10/1880 ; Ramón, 1/10/1882 , morreu 3/9/1884 , Vítor, 27/10/1884 , morreu 27/...
Ler mais »

Dito 101 : Santomé no tempo

Imaxe
  Santomé no tempo (século XVII) O primeiro bautizo que aparece no primeiro libro de rexistro da parroquia de Cartelle (xaneiro de 1683), pertence a un neno de Tercias , (era así como lle chamaban a Terzas por aquelas datas). Ao recen nacido puxéranlle de nome Domingos, era fillo de Domingos Martinez e María Feixó, os padriños foran Álvaro e María Alvarez de Baldaríz. Nese primeiro tomo que se atopa no Arquivo Histórico Diocesano de Ourense aparecen rexistros dende xaneiro de 1683 a xuño de 1719 O segundo e terceiro da lista foran bautizados no mesmo día: domingo, dous de maio de 1683. Aos nenos puxéranlle aos dos o mesmo nome: Diego, e tamén serían mesmos os padriños: Diego López e Lucía Villar de Santomé. Os pais de un eran Andrés Pérez e Juana Hermida, os do outro chamábanse Miguel Pérez e María Villar, todos de Baldaríz. Esa mesma parella de padriños aparecería varias veces mais apadriñando a nenos de Baldaríz, Terzas e Santomé. Cando isto ocorría, adoitaban poñerlle ao bau...
Ler mais »